Connect with us

Kosovo

Pristup opštinskim zgradama prvi izazov novih gradonačelnika u opštinama na sjeveru Kosova

Objavljeno

-

Novoizabrani gradonačelnici u opštinama na sjeveru Kosova, koji dolaze iz redova alabanske zajednice, svesni su činjenice da će imati problema da pristupe svojim novim kancelarijama, jer se one uglavnom nalaze u zgradama Privremenih opštinskih organa koji rade u sistemu Srbije.

Očekuju pomoć Vlade Kosova da im omogući početak rada.

Eugen (Cakolli) Cakoli iz Kosovskog demokratskog instituta i politikolog Ognjen Gogić ukazuju da će se novi gradonačelnici na samom početku suočiti sa problemom pristupa opštinskim zgradama, polaganjem svečane zakletve i efektivnim vršenjem mandata.

Na vanrednim lokalnim izborima u opštinama sa srpskom većinom na sjeveru Kosova – Sjevernoj Mitrovici, Leposaviću, Zvečanu i Zubinom Potoku – učestvovalo je devet albanskih kandidata za gradonačelnike, dok je samo jedan bio iz redova srpske zajednice.

Ko su novi gradonačelnici?

Na osnovu preliminarnih rezultata Centralne izborne komisije, kandidati Pokreta Samoopredeljenje Erden Atić i Ljuljzim Hetemi su odneli pobedu u Severnoj Mitrovici, odnosno u Leposaviću.

S druge strane, kandidati Demokratske partije Kosova Izmir Zećiri i Iljir Peci će biti novi gradonačelnici u Zubinom Potoku, odnosno u Zvečanu.

Na izborima 23. aprila je glasalo 1.567 građana sa pravom glasa od 45.095 upisanih u birački spisak.

Srpska lista, najveća partija kosovskih Srba, je odbila da uzme učešće u izbornom procesu i građane pozvala na bojkot.

U međuvremenu je potpredsednik Srpske liste Milan Radoičić rekao da “srpski narod nikada neće dozvoliti da opštine na severu vode oni sa jedan ili dva odsto glasova”. Nije jasno precizirao koje mere će preduzeti da ih spreči u preuzimanju vlasti.

S druge strane, premijer Kosova Aljbin (Albin) Kurti je 24. aprila ocenio da je atmosfera uoči održavanja izbora bila “zastrašujuća”, te da je zvanični Beograd “putem svojih kriminalnih poluga nametnuo bojkot”.

Zašto je problem pristup opštinskim zgradama i polaganje zakletve?

Eugen Cakoli iz Kosovskog demokratskog instituta u izjavi za Radio Slobodna Evropa kaže da su novi gradonačelnici 23. aprila izabrani na legalan način ali podvlači da oni nemaju praktičan i reprezentativni legitimitet, imajući u vidu da nisu dobili glasove srpske zajednice.

Prema njegovoj ocjeni, prvi problem sa kojim će se suočiti novi gradonačelnici biće fizički pristup opštinskim zgradama, u kojima se nalaze i paralelne opštine koje rade u sistemu Srbije.

“Period od 30 dana, nakon potrđivanja izbornih rezultata, je relativno kratak. Ukoliko se ne pronađe kreativni modalitet, vjerujem da će svakom od četiri nova gradonačelnika biti veoma teško da položi zakletvu u opštinskoj zgradi, odnosno u Skupštinama opština. Dakle, veoma je teško – da ne kažem nemoguće – da ovi gradonačelnici u praksi ostvare volju građana iz albanske zajednice, da je sprovode u praksi, da učine institucije funkcionalnim i pružajući usluge”, kaže Cakoli.

Napominje da će, čak i ukoliko novi gradonačelnici polože zakletvu, to biti samo formalnost a da u praksi neće imati nikakvog efekta.

Sličan stav iznosi i politikolog Ognjen Gogić. On smatra da će biti veliki izazov da se formiraju Skupštine opština, pred kojima gradonačelnici na osnovu zakona treba da polože zakletvu.

Ukoliko novoizabrani gradonačelnik ne položi zakletvu u roku od 30 dana, izbori se ponavljaju.

“Čak i da se desi da oni stupe na dužnost i da se zvanično proglase gradonačelnicima, tu dolazi pitanje kako će oni upravljati tim opštinama, budući da u njima više ne postoji kadar, službenici. Svi su dali otkaz. Tako da oni (novi gradonačelnici) i kada bi trebali da vode te lokalne samouprave, neće imati na koga da se oslone da sprovode te odluke. Nemaju ni zgrade jer u nekim opštinama se dele prostore sa privremenim organima koji rade po srpskom sistemu”, kaže Gogić za RSE.

Hoće li Vlada Kosova da uskoči u pomoć?

Novoizabrani gradonačelnici u opštinama na sjeveru kažu da su svesni prepreka sa kojima će se suočiti i u tom kontekstu dodaju da će zatražiti podršku Vlade Kosova.

U Leposaviću, Zubinom Potoku i Zvečanu se kosovske opštine nalaze u zgradama gdje funkcionišu organi u srpskom sistemu. Jedino je u Sjevernoj Mitrovici kosovska zgrada opštine fizički odvojena od one koja radi u srpskom sistemu.

Erden Atić, koji će prema preliminarnim rezultatima voditi opštinu Sjeverna Mitrovica, u nedjelju je novinarima rekao da on ne vidi problem oko preuzimanja dužnosti.

“Svesni smo izazova i spremni smo. Biću lider svih, bez obzira da li su (moje) pristalice ili ne”, rekao je Atić.

Luljzim Hetemi, koji je ispred Samoopredeljenja dobio najviše glasova u Leposaviću, u izjavi za RSE kaže da su ranije dobili obećanje Vlade Kosova da će pomoći u funkcionalizaciji lokalnih institucija.

“Sada mora (Vlada) da nam pomogne… Da vidimo sada kako će reagovati”, kaže Hetemi.

Premijer Kosova Aljbin Kurti je 24. aprila čestitao novim predsjednicima opština na severu i rekao da će ih Vlada podržati i pomoći im.

“Institucionalni sistem i javne službe moći će da funkcionišu bolje. Za dobrobit građana i njihova prava”, rekao je Kurti.

Ima li alternativnih rješenja?

Iljir Peci, koji je ispred Demokratske partije Kosova pobedio na izborima u Zvečanu, očekuje izazove a kao jedan navodi pristup opštinskoj zgradi.

“Sada sve zavisi od institucija Kosova kakvu će odluku doneti. Da li sada šalju nas i naš tim u opštinu Zvečan (u zgradu opštine)? To je mali problem. Vlada treba da nam kaže kakvu odluku da donesemo. Dakle, da li da delujemo ili će nam Vlada pomoći. Postoje neke stvari koje sada ne mogu da definišem”, kaže Peci.

Izmir Zećiri je ispred Demokratske partije Kosova dobio najviše glasova u Zubinom Potoku. On poručuje da u naseljima gdje žive Albanci postoje objekti koje može da koristi novo lokalno rukovodstvo ukoliko se ne oslobodi glavna zgrada opštine u Zubinom Potoku, gdje funkcioniše lokalna samouprava po srpskom sistemu.

“Trenutno nemamo namjeru da zauzmemo zgradu. Moj prioritet je konsolidacija, formiranje vladinog kabineta i ponuda da se u rad opštine uključe svi (pripadnici srpske zajednice). Pozvaću ih da se pridruže sistemu, da radimo zajedno”, kaže Zećiri.

Može li doći do bojkota lokalne administracije­­?

Bivši ministar lokalne samouprave u Vladi Kosova Sadri Ferati za RSE ocjenjuje da bi novi gradonačelnici u opštinama na sjeveru trebali da znaju kako će postupati ukoliko dođe do bojkota opštinske administracije.

“Gradonačelnik, bez dela administracije, ne može da pruža usluge građanima. Hoće li biti bojkota? Može biti i poziva građanima da ne traže usluge opštine. Zatim i pritisak koji će se vršiti na Srbe da ne sarađuju sa novim gradonačelnicima”, kaže Ferati.

Ministar unutrašnjih poslova Kosova Dželjalj Svečlja (Xhelal Svecla) je izrazio uvjerenje da novoizabrani gradonačelnici u opštinama na sjeveru neće imati problema u radu jer će se, kako je rekao, zakon primenjivati na celoj teritoriji.

On je u izjavi za RSE 23. aprila rekao da će novi predsjednici opština moći “normalno da rade u državnim objektima”, te da su “svi administrativni objekti na Kosovu u vlasništvo države”.

Vanredni izbori u opštinama sa srpskom većinom na sjeveru Kosova su održani nakon što su gradonačelnici iz redova Srpske liste podneli ostavke novembra prošle godine u znak protivljenja odluci Vlade Kosova da sprovede proces preregistruje automobila sa srpskih na kosovske tablice.

(Radio Slobodna Evropa)