Ilber Redžepi: Damke (simboli, išareti)

Damke su specifični simboli koji su bili korišteni u Gori za obilježavanje pokretne imovine (ovaca i krupne stoke) kao i teritorije kojom određeno pleme raspolaže. Damke takođe nalazimo na odjevnim predmetima kao ukras ili modni detalj. Damke su bivale nanešene katranom na tijelo stoke ili uklesane na kamenu kao što je to slučaj u Resteličkoj planini.

Kamen-ploča koja se nalazi u Resteličkoj planini na kojoj su izrezane damke (išareti) ima veliku historijsku vrijednost i kao takva zaslužuje da joj se posvijeti veća pažnja od strane historičara i stručnjaka koji rade na tom polju.

U okviru rasprave o goranskom porijeklu možda su damke najpouzdaniji izvor utvrđivanja etnogeneze, zato što damke ne podležu religijskim promjenama niti je ikome smetalo njihovo korištenje. Damke osim u Gori susrećemo u Centralnoj Aziji i Anadoliji što može biti ozbiljan dokaz turskomongolskog porijekla Gorana. Pored kulturnih karakteristika koje sadrži ova zajednica a koje su dosta slične anadolskim, od velikog značaja bi bilo da se uzme u obzir i ova kamenploča koja bi pružila jako važne informacije a koje bi išle u prilog turskog porijekla ovog naroda.

Prostim poređenjem damki u Gori sa damkama koje su opisane u knjigama izdatim na teritoriji Turske, da se zaključiti da postoji jasna paralela između njih. Opovrgavanje ogičnosti ovakvog zaključka nije moguće zato što turski autori nisu imali uvid u postojanje damki u Gori prije pisanja tih knjiga.

Ove damke imaju dosta sličnosti sa damkama koje su Turci koristili još u Srednjoj Aziji. Pored toga, sličnih simbola ima na nadgrobnim spomenicima na Krimu, što može ukazivati na putanju dolaska naših predaka iz Azije u predjele Balkana i Gore.

Iz knije “Gora i njene etničke karakteristike” autor Ilber Redžepi.

Klikom na banner ispod preuzmite PDF verziju.